(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 001

॥ శ్రీః ॥
6.1. అధ్యాయః 001
కురుక్షేత్రే కురుపాండవసేనయోః పరస్పరసమాగమః|| 1||
ఉభయపక్షీయైః పరస్పరం సమయకరణం ||2||
శ్రీవేదవ్యాసాయ నమః నారాయణం నమస్కృత్య నరం నరోత్తమం|
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

దేవీం సరస్వతీం చైవ తతో జయముదీరయేత్|| 1 6-1-0(38622)

జనమేజయ ఉవాచ|

కథం యుయుధిరే వీరాః కురుపాండవసోమకాః
పార్థివాశ్చ మహాత్మానో నానాదేశసమాగతాః|| 1 6-1-1(38623)

వైశంపాయన ఉవాచ

యథా యుయుధిరే వీరాః కురుపాండవసోమకాః|
కురుక్షేత్రే తపఃక్షేత్రే శృణు త్వం పృథివీపతే|| 2 6-1-2(38624)
తేఽవతీర్య కురుక్షేత్రం పాండవాః సహసోమకాః|
కౌరవానభ్యవర్తంత జిగీషంతో మహాబలాః|| 3 6-1-3(38625)
వేదాధ్యయనసంపన్నాః సర్వే యుద్దాభినందినః|
ఆశంసంతో జయం యుద్ధే బలేనాభిముఖా రణే|| 4 6-1-4(38626)
అభియాయ చ దుర్ధర్షాం ధార్తరాష్ట్రస్య వాహినీం|
ప్రాఙ్ముఖాః పశ్చిమే భాగే న్యవశంత ససైనికాః 5 6-1-5(38627)
స్యమంతపంచకాద్బాహ్యం శిబిరాణి సహస్రశః|
కారయామాస విధివత్కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః|| 6 6-1-6(38628)
శూన్యేవ పృథివీ సర్వా బాలవృద్ధావశేషితా|
నిరశ్వపురుషేవాసీద్రథకుంజరవర్జితా|| 7 6-1-7(38629)
యావత్తపతి సుర్యో హి జంబుద్వీపస్య మండలం|
తావదేవ సమావృత్తం బలం పార్థివసత్తమ|| 8 6-1-8(38630)
ఏకస్థాః సర్వవర్ణాస్తే మండలం బహుయోజనం ।
పర్యాక్రామంత దేశాంశ్చ నదీః శైలాన్వనాని చ ॥ 6-1-9(38631)
తేషాం యుధిష్ఠిరో రాజా సర్వేషాం పురుషర్షభ ।
వ్యాదిదేశ సవాహానాం భక్ష్యభోజ్యమనుత్తమం ॥ 6-1-10(38632)
సంజ్ఞాయ వివిధాస్తాత తేషాం చక్రే యుధిష్ఠిరః।
ఏవంవాదీ వేదితవ్యః పాండవేయోఽయమిత్యుత ॥ 6-1-11(38633)
అభిజ్ఞానాని సర్వేషాం సంజ్ఞాశ్చాభరణాని చ ।
యోజయామాస కౌరవ్యో యుద్ధకాల ఉపస్థితే ॥ 6-1-12(38634)
దృష్ట్వా ధ్వజాగ్రం పార్థస్య ధార్తరాష్ట్రో మహామనాః ।
సహ సర్వైర్మహీపాలైః ప్రత్యవ్యూహత పాండవం ॥ 6-1-13(38635)
పాండురేణాతపత్రేణ ధ్రియమాణేన మూర్ధని ।
మధ్యే నాగసహస్రస్య భ్రాతృభిః పరివారితః ॥ 6-1-14(38636)
దృష్ట్వా దుర్యోధనం హృష్టాః పాంచాలా యుద్ధనందినః ।
దధ్ముః ప్రీతా మహాశంఖాన్భేరీర్జఘ్నుః సహస్రశః ॥ 6-1-15(38637)
తతః ప్రహృష్టాం స్వాం సేనామభివీక్ష్యాథ పాండవాః ।
బభూవుర్హృష్టమనసో వాసుదేవశ్చ వీర్యవాన్ ॥ 6-1-16(38638)
స్వయోధాన్హర్షయంతౌ చ వాసుదేవధనంజయౌ ।
దధ్మతుః పురుషవ్యాఘ్రౌ దివ్యౌ శంఖౌ రథే స్థితౌ ॥ 6-1-17(38639)
పాంచజన్యస్య శంఖస్య దేవదత్తస్య చోభయోః ।
శ్రుత్వా తు నినదం యోధాః శకృన్మూత్రం ప్రసుస్రువుః ॥ 6-1-18(38640)
యథా సింహస్య నదతః స్వనం శ్రుత్వేతరే మృగాః ।
త్రయేయుర్నినదం శ్రుత్వా తథాఽసీదత తద్బలం ॥ 6-1-19(38641)
ఉదతిష్ఠద్రజో భౌమం న ప్రాజ్ఞాయత కించన।
అస్తం గత ఇవాదిత్యః సైన్యేన రజసా వృతః ॥ 6-1-20(38642)
సవర్ష తత్ర పర్జన్యో మాంసశోణితవృష్టిమాన్।
వ్యుక్షన్సర్వాణి సైన్యాని తదద్భుతమివాభవత్ ॥ 6-1-21(38643)
వాయుస్తతః ప్రాదూరభూన్నీచైః శర్కరకర్షణః ।
వినిఘ్నంస్తాన్యనీకాని శతశోఽథ సహస్రశః ॥ 6-1-22(38644)
ఉభే సైన్యే చ రాజేంద్ర యుద్ధాయ ముదితే భృశం ।
కురుక్షేత్రే స్థితే యత్తే సాగరక్షుభితోపమే ॥ 6-1-23(38645)
తయోస్తు సేనయోరాసీదద్భుతః స తు సంగమః ।
యుగాంతే సమనుప్రాప్తే ద్వయోః సాగరయోరివ ॥ 6-1-24(38646)
శూన్యాఽఽసీత్పృథివీ సర్వా వృద్ధబాలావశేషితా।
నిరశ్వపురుషేవాసీద్రథకుంజరవర్జితా।
తేన సేనాసమూహేన సమానీతేన కౌరవైః ॥ 6-1-25(38647)
తతస్తే సమయం చక్రుః కురుపాండవసోమకాః।
ధర్మాన్సంస్థాపయామాసుర్యుద్ధానాం భరతర్షభ ॥ 6-1-26(38648)
నివృత్తే విహితే యుద్ధే స్యాత్ప్రీతిర్నః పరస్పరం ।
యథాపరం యథాయోగం న చ స్యాత్కస్యచిత్పునః ॥ 6-1-27(38649)
వాచా యుద్ధే ప్రవృత్తానాం వాచైవ ప్రతియోధనం ।
నిష్క్రాంతాః పృతనామధ్యాన్న హంతవ్యాః కదాచన ॥ 6-1-28(38650)
రథీ చ రథినా యోధ్యో గజేన గజధూర్గతః ।
అశ్వేనాశ్వీ పదాతిశ్చ పాదాతేనైవ భారత ॥ 6-1-29(38651)
యథాయోగం యథాకామం యథోత్సాహం యథాబలం ।
సమాభాష్య ప్రహర్తవ్యం న విశ్వస్తే న విహ్వలే ॥ 6-1-30(38652)
పరేణ సహ సంయుక్తః ప్రమత్తో విముఖస్తథా ।
క్షీణశస్త్రో వివర్మా చ న హంతవ్యః కదాచన ॥ 6-1-31(38653)
న సూతేషు న ధుర్యేషు న చ శస్త్రోపనాయిషు ।
న భేరీశంఖవాదేషు ప్రహర్తవ్యం కథంచన ॥ 6-1-32(38654)
ఏవం తే సమయం కృత్వా కురుపాండవసోమకాః ।
విస్మయం పరమం జగ్ముః ప్రేక్షమాణాః పరస్పరం ॥ 6-1-33(38655)
నివిశ్య చ మహాత్మానస్తతస్తే పురుషర్షభాః ।
హృష్టరూపాః సమునసో బభూవుః సహసైనికాః ॥ ॥ 6-1-34(38656)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి జంబూఖండవినిర్మాణపర్వణి ప్రథమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes
6-1-5 6-1-6 6-1-11 తవ్యః ఇతి ఝo పాఠః తత్పాఠే ఏవమితి।
ఏవంవేదీ విద్వాన్ ఇతి అన్యైః పాండవేయో జ్ఞాతవ్య ఇత్యేతదర్థమిత్యర్థః ॥
6-1-19 అసీద్త అవసన్నమభూత్ ॥
6-1-23 సాగరక్షుభితోపమే క్షుభితసాగరోపమే ॥
6-1-27 ధర్మసంస్థాపనమేవాహ యథాపరమితి।
యథాయోగం తుల్యయోర్యోగస్యానతిక్రమణాం।
యథా యేన ప్రకారేణ అపరం అనుత్కృష్టం అన్యాయ్యమిత్యర్థః ।
తథా న కస్యచిత్తుల్యయోగాతిక్రమః స్యాద్తి భావః ॥
6-1-29 గజధూర్గతః గజస్కంధగతః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.